Log101

Kitap, Kemal Ateş’in, Türk Dil Kurumu, imla hataları ve Türkçe’nin dünü ve bugününü konu alan denemelerinden oluşuyor. Bu denemelerin bir çoğunda sokakta, gazetede, televizyonda rastladığı bozuk Türkçe ifadelerden yakınan Kemal Ateş, bu hataları düzeltiyor ve okurunu uyarıyor. Kitapta TDK’ya, çeşitli yazarlara, gazetecilere yöneltilmiş eleştiriler de mevcut.

Kitapta öne sürdüğü görüşleriyle Kemal Ateş, Anadolu’da konuşulan kelimeleri, deyimleri ve bilumum ifadeleri yeniden Türkçe’ye kazandırmamız, Türkçe’nin zengin ek yelpazesini, kelime birleştirme kabiliyetini kullanarak yeni kelimeler türetmemiz ve tarama, derleme sözlüklerine başvurarak ölü kelimeleri yeniden hayata döndürmemiz gerektiğini savunuyor.

Fakat kitap boyunca bir rahatsızlık hissetmemek elde değil. Örneğin kullanımına oldukça az rastlanılan fakat sırf kökü itibarıyla Türkçe olduğundan “Götelek” kelimesini ilahi bir ilham olarak gören yazarımız, belki yüzyıllardır kullanılan Arapça, Farsça kökenli kelimeleri dışlıyor ve (artık nasıl olacaksa) bunların yerine yenilerinin konulmasını istiyor. Peki yazarımız neden benim hangi kelimeleri kullanıp hangilerini kullanmayacağıma karar veriyor? Dil dediğimiz insanların bakış açılarına göre kelimeleri, kuralları değiştirilecek, tarih algımıza göre müdahale edilecek bir araç mıdır? Yazar, “Önce dil sonra kurallar gelir” demesine rağmen kitap boyunca Türkçe’nin yakasını bir türlü bırakmıyor!

Yazarın dilin doğru kullanımı konusundaki hassasiyetine saygı duysam da, fikirlerini yanlı, dayatmacı ve müdahaleci buldum. Türkçemizi doğru konuşalım, doğru yazalım ama biraz da rahat bırakalım. Yazarın bayıldığı götelek-vari kelimeler dil üretim merkezlerinden çıkmadı, bunlar halkın kendi icadı. Bu noktada bize düşen bu ifadeleri kayıt altına almak, yazmak ve konuşmak. Yoksa “Ben bu dili beğenmedim, değiştireceğim!” demenin bir nevi ukalalık olduğunu düşünüyorum.

Özetle kitapta Türkçe’de çokça yapılan hatalara ve Türkçe’nin mahiyetine dair tartışmaları okuyoruz. Dile meraklı okurların ilgisini çekebilir.